«Бәйтерек» ҰИХ Қоғамдық кеңесі бизнесті климаттық қаржыландыру және су мәселелеріне тартуды талқылады

2026 жылғы 4 қарашада Астанада «Бәйтерек» ҰИХ» АҚ алаңында Қоғамдық кеңестің отырысы өтті.

Мемлекет басшысының ағымдағы жылғы 28 қазандағы Қазақстан халқына Жолдауында берген тапсырмалары шеңберінде бизнестің су және пластик ізін азайтуға бағытталған Smart Water Zone және Smart Plastic Zone жобаларына қатысу қорытындылары ұсынылды. Сондай-ақ Дүниежүзілік банктің консультанттары қазақстандық жобаларға климаттық қаржыландыру тарту мәселелері бойынша практикалық семинар өткізді.

Отырысқа Қоғамдық кеңестің шақыруымен «Атамекен» ҚР ҰКП жанындағы Орнықты даму және ESG жөніндегі кеңестің, банк секторының, салалық қауымдастықтар мен бизнестің өкілдері де қатысты.

Кездесуді аша отырып, «Бәйтерек» ҰИХ» АҚ Қоғамдық кеңесінің ESG және инвестициялар жөніндегі комиссиясының төрағасы, Green Urban қауымдастығының төрағасы Юлия Якупбаева көтерілген мәселелердің маңыздылығына назар аударды: «Мемлекет басшысы Қазақстан халқына Жолдауында табиғи ресурстарды, әсіресе суды ұтымды пайдалану жөнінде бірқатар тапсырма берді. Осыған байланысты ақпараттық әріптесі «Бәйтерек» ҰИХ» АҚ болып табылатын Smart Water Zone жобамыз ерекше өзектілікке ие болып отыр. Бұдан бөлек, Мемлекет басшысының «Бәйтерек» ҰИХ базасында инвестициялар тарту үшін бірыңғай терезе құру туралы тапсырмасы аясында баламалы көздерден қаржыландыру тарту мемлекеттік саясаттың басымдықтарының біріне айналып отыр», – деп атап өтті Юлия Якупбаева.

Отырыс барысында ҚР Су ресурстары және ирригация министрлігінің қолдауымен және «Бәйтерек» холдингінің ақпараттық әріптестігімен 2026 жылғы мамырда іске қосылған Smart Water Zone жобасының аралық нәтижелері ұсынылды. Жоба түрлі салалардағы 25-ке жуық ұйымды біріктірді, ал қатысушы нысандардың жалпы ауданы 1,3 млрд м²-ге жетті. Ұсынылған деректерге сәйкес, қатысушылардың жалпы су тұтынуы 9,6%-ға – 2024 жылғы 200,6 млн м³-ден 2025 жылы 181,4 млн м³-ге дейін, ал сарқынды су көлемі 3,2%-ға азайды.

Қоғамдық кеңеске кәсіпорындардың пластик ізін азайту практикаларына шолу да ұсынылды. 2025 жылдан бері дамып келе жатқан Smart Plastic Zone қазіргі уақытта бір рет қолданылатын пластикті азайту, қалдықтарды бөлек жинау және көп рет пайдаланылатын баламаларды қолдану практикаларын енгізіп жатқан Қазақстанның 11 өңіріндегі 88 ұйымды біріктірді.

Бағдарламаның жеке тармағы мұнай-газ саласындағы су үнемдеу тәжірибесімен бөлісу үшін Атыраудан келген «Ембімұнайгаз» АҚ қоршаған ортаны қорғау жөніндегі аға инженері Мария Елеубайдың баяндамасы болды. Smart Water Zone бағалау нәтижелеріне сәйкес, компания су тұтынуды 11,4%-ға қысқартып, қайта пайдаланылатын тазартылған су көлемін 9 359 м³-ден 11 980 м³-ге дейін ұлғайтты. Өндірістік нысандарда жергілікті тазарту құрылыстары қолданылады, тазартылған су суару және шаңды басу үшін пайдаланылады, су ресурстарын автоматтандырылған есепке алу дамытылуда.

Марапаттау рәсімі аясында Қазатомөнеркәсіп, Ембімұнайгаз, QazExpoCongress, Satbayev University, NCOC, KEGOC, Coventry University Kazakhstan, Unicorn Crops Limited, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті және Jasylmeken Smart Water Zone және Smart Plastic Zone айырым белгілерімен марапатталды.

Отырыс Climate Investment Funds (CIF) бағдарламасы шеңберінде жеңілдікті қаржыландыру тарту үшін өнеркәсіпті көміртексіздендіру жобаларын дайындауға арналған Дүниежүзілік банктің практикалық семинарымен аяқталды. Қатысушыларға халықаралық климаттық қорлардың талаптарын ескере отырып, өтінімдерді дайындау тәсілдері ұсынылды.

Қазақстан Үкіметі тарапынан жобаның жауапты үйлестірушісі Экология және табиғи ресурстар министрлігі болып табылады. Толтыруға арналған нысанның жобасы отырыс қатысушылары мен қауымдастықтарға ақпаратты ағымдағы жылғы 15 қарашаға дейін Дүниежүзілік банк консультанттарының кеңсесіне ұсыну жөніндегі ұсынымдармен жіберілді.